5.1.1 ගුරු
ගෙදර හා බැදි සාරධර්ම සුරකිමු.
දේශීය නර්තන සම්ප්රදායයන් හා ගුරු ගෙදර අධ්යාපනයේ වැදගත්කම
දේශීය නර්තන සම්ප්රදායයන් පිළිබඳව ඉගෙන ගැනීමේදී, ඒවාට බැඳුණු අතීත තොරතුරු, නර්තන ඉතිහාසය මෙන්ම නර්තන විෂය හා සම්බන්ධව පවතින සාරධර්ම පිළිබඳ ගැඹුරු අවබෝධයක් ලබා ගැනීම අතිශය වැදගත් වේ. ශ්රී ලංකා දේශීය නර්තනය යනු සරල කලාවක් පමණක් නොව, අපේ සංස්කෘතිය, ආගමික විශ්වාස සහ සමාජ වටිනාකම් නිරූපණය කරන අගනා මාධ්යයකි.
මෙම පාඩමේ මූලික අරමුණ වන්නේ දේශීය නර්තන සම්ප්රදායයන්ගේ වටිනාකම, ඒවායේ ඉතිහාසය සහ නර්තන කලාව හා බැඳුණු සාරධර්ම පිළිබඳව පැහැදිලි අවබෝධයක් ලබා දීමයි.
අතීතයේ නර්තන අධ්යාපනය හා ගුරු ගෙදර සම්ප්රදාය
අතීතයේදී ශ්රී ලංකාවේ නර්තන අධ්යාපනය ප්රධාන වශයෙන් ගුරු ගෙදර අධ්යාපනය මූලික කරගෙන සිදු විය. නර්තනය හදාරන ශිෂ්යයා තම ගුරුවරයාගේ නිවසට ගොස්, ඔහුගේ ආරක්ෂාව හා මඟ පෙන්වීම යටතේ නර්තන සම්ප්රදායයන් සම්පූර්ණ ලෙස අධ්යයනය කළේය. මෙම ක්රමය “ගුරු ගෘහීය අධ්යාපන ක්රමය” ලෙසද හැඳින්වෙයි.
මෙම අධ්යාපන ක්රමය තුළ නර්තන ශිල්පය පමණක් නොව, ජීවිතයට අවශ්ය වන ආචාර ධර්ම, සමාජ වටිනාකම් සහ සංස්කෘතික හැසිරීම් ද එක්ව ඉගෙන ගන්නා ලදී.
ගුරු ගෙදර අධ්යාපනයේ සුවිශේෂී ලක්ෂණ
වර්තමානයේ පාසල් හෝ කලායතන තුළ සිදු වන නර්තන අධ්යාපනයට වඩා, ගුරු ගෙදර අධ්යාපනය සුවිශේෂී ලක්ෂණ රැසකින් සමන්විත විය. දෙමාපියන් විසින් දරුවා ගුරු ගෙදරට භාර දුන් පසුව, ශිෂ්යයා ගුරුවරයාගේ නිවසේම වාසය කරමින් ඔහුගේ දෛනික කටයුතු වලටද සහභාගී විය.
ගුරුවරයා ගොවිතැන, ශාන්තිකර්ම හෝ වෙනත් සමාජ කටයුතු වල නිරත වූ විට, ඒ සියල්ලටම ශිෂ්යයා සෘජුව සම්බන්ධ විය. මේ හරහා දේශීය නර්තන කලාවේ වටිනාකම ප්රායෝගික අත්දැකීම් මගින්ම ඉගෙන ගැනීමට හැකි විය.
ගුරු ගෙදරදී ඉගෙනගත් නර්තන විෂය කොටස්
ගුරු ගෙදර අධ්යාපනය තුළදී නර්තන විෂයට සම්බන්ධ සියලුම අංග පිළිබඳ ශාස්ත්රීය දැනුමක් ලබා ගැනීමට ශිෂ්යයාට අවස්ථාව හිමි විය.
-
බෙර වාදනය – ලක බුරුලට අනුව නිවැරදිව වාදනය කිරීම
-
බෙර සැකසීම
-
ගොප් කොල කැටයම් හා සැරසිලි
-
ශාන්තිකර්ම සහ නර්තනය පිළිබඳ අත්දැකීම්
මෙවැනි අංග හරහා ශ්රී ලංකා නර්තන කලාව සම්පූර්ණ ලෙස ප්රගුණ කර ගැනීමට හැකි විය.
ගුරු ගෙදර අධ්යාපනය හා බැඳුණු නර්තන සාරධර්ම
ගුරු ගෙදර අධ්යාපන ක්රමය තුළින් නර්තන සාරධර්ම රාශියක් ගොඩනැගුණි. මෙම සාරධර්ම අප රටේ සංස්කෘතිය සහ ජාතික අනන්යතාවය නිරූපණය කරයි.
-
දෙමාපියන් දරුවා සමඟ ගුරු ගෙදරට ගොස් බුලත් හුරුල්ලක් දී දරුවා භාර දීම
-
ගුරු නමස්කාරය සහ ගුරු වන්දනා ගාථා
-
දණ්ඩි කඳට නමස්කාර කිරීම
-
වැඩිහිටියන්ට ගරු කිරීම
-
වාද්ය භාණ්ඩ හා රංග වස්ත්රාභරණ වලට ගරු කිරීම
-
වැඩිහිටි අනුපිළිවෙළට අනුව ශිල්පීන්ට ගරු කිරීම
වර්තමාන නර්තන අධ්යාපනය තුළ පවතින සාරධර්ම
අතීත ගුරු ගෙදර සම්ප්රදායය මෙන්ම, වර්තමාන නර්තන අධ්යාපන ක්රම තුළද මෙම යහපත් ලක්ෂණ පවතියි.
-
තෙරුවන් නමස්කාර කර ඉගෙනීම ආරම්භ කිරීම
-
ගුරුවරයාගේ පාද නමස්කාර කර නර්තන ශිල්පය ඉගෙනීම
-
වාද්ය භාණ්ඩ හා රංග වස්ත්රාභරණ වලට ගරු කිරීම
-
වැඩිහිටියන්ට ගරු කිරීම සහ ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීම
-
සාමුහික හැඟීමෙන් සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීම
-
නායකත්වයට ගරු කිරීම සහ අන් අයට උදව් කිරීම
මෙවැනි ගුණධර්ම නර්තන විෂය හරහා සමාජය තුළ පැතිර යාමෙන් වඩා යහපත් සමාජයක් ගොඩනැගේ.
නර්තන කලාවේ සංස්කෘතික වටිනාකම
නර්තන විෂය යනු අපගේ ආදි මුතුන් මිත්තන්ගෙන් ලැබුණු අගනා දායාදයකි. දේශීය නර්තන සම්ප්රදායයන් ආරක්ෂා කරමින් ඉදිරියට පවත්වාගෙන යාම අපගේ වගකීමක් හා යුතුකමක් ලෙස සැලකිය යුතුය.
සංස්කෘතියට ගරු කරන, සාරධර්මවලින් පිරිපුන් දරුවන් සමාජයට දායාද කිරීම, නර්තන කලාවේ අතිශය වැදගත් මෙහෙවරකි.
ගුරු වන්දනා ගායනා
වන ගතේ පිපි මල් දෙකක් මෙන්මෙ අප ඇති කළ මවු පියන්
විහාරෙට තැබු රන් කොතක් මෙන්ශිල්ප දුන් මගෙ ගුරුතුමන්
වටත් සිටිනා සියලු මහතුනිදුටත් වරදක් සමාවන්
අදත් මෙම නර්තයට පළමුවවදිමි මම මගේ ගුරුතුමන්
සැකසුම - දිනේෂ් ජයසිංහ
Post a Comment